Qompas Magazine #3

Schooljaar 2015 – 2016
Zelfontwikkeling bij een studentenvereniging
“Ik heb uitgerekend waarom zonlicht reflecteert in een spiegel.”

Studie en beroep in beeld: natuur- en sterrenkunde

Een les in optimisme

"Natuur- en sterrenkunde is een supercoole studie," zegt vierdejaars Stephen Skocpol (23). Het is fantastisch om te ontdekken dat alles met alles samenhangt, vindt hij. Maar hij sluit niet uit dat hij later liever in het bedrijfsleven gaat werken. "In de consultancy; daar is veel vraag naar natuurkundigen. Problemen oplossen en tot de kern van iets komen. Wij doen hier niet anders."

Stephen Skocpol loopt door de gangen van het faculteitsgebouw natuur- en sterrenkunde op weg naar de telescoop. "Een deel van het onderzoek naar het Higgs-deeltje, het mechanisme dat bepaalt waarom deeltjes massa hebben, is door de UvA uitgevoerd," vertelt hij. "Is dat niet geweldig? Achter deze deuren!" Als iemand enthousiast over zijn studie kan vertellen is het Stephen wel. Daarom geeft hij ook graag rondleidingen aan studenten, bezoekers en basisscholieren. Zijn verhaal past hij aan de doelgroep aan. Zo willen kinderen altijd op de knoppen van de telescoop drukken.

Stephen demonstreert hoe de gigantische telescoop -'de grootste wetenschappelijke telescoop van Nederland'- langzaam ronddraait. Een strook in de plafondkoepel kan open, maar nu lukt dat niet. De koepel zelf kan ook draaien. Met de telescoop kunnen foto’s van sterrenstelsels worden gemaakt.

Kleine professor

"Als student sterrenkunde moet je soms ’s nachts naar de universiteit. Overdag krijg je uitleg en als jouw object van studie aan de hemel is, ga je ’s nachts kijken. Als de beveiliging het goed vindt, blijf ik wel eens tot twee uur ‘s nachts studeren in het gebouw op de sterrenkunde-afdeling. Dan geef ik de bewaking een seintje als ik wegga, zodat zij weten dat ik het ben als het alarm afgaat."

Stephen was altijd al een kleine professor; steeds in de weer met vliegtuigjes en treinen, vertelt hij in de kantine van het faculteitsgebouw. Koffie hoeft hij niet; hij heeft zijn eigen koffiekannetje bij zich. Op zijn achtste trok hij al stellingen van volwassenen in twijfel. Zijn moeder promoveerde op de theoretische taalkunde, de syntax. En zijn vader is chemisch ingenieur. Hij is Amerikaan, met voorouders uit Tsjechië, dus Stephen werd thuis tweetalig opgevoed. "Mijn vader vindt het heel boeiend wat ik doe. Ik probeer hem dat op zijn niveau uit te leggen."

Leukemie

In de derde van de middelbare school kreeg Stephen leukemie. "Ik bleef maar grieperig. Omdat ik net het boek 'Achtstegroepers huilen niet' had gelezen, zei ik bezorgd tegen een vriend: 'als ik maar geen leukemie heb'. Wel dus. De ziekte heeft tweeënhalf jaar geduurd. Ik kreeg vier uur per week privéles. Dat was genoeg, de vierde heb ik wel in twee jaar gedaan. Op het laatst kon ik niet meer traplopen, zo was ik vermagerd. Toen realiseerde ik me hoe bijzonder het is als je benen het gewoon doen. Sinds die tijd sport ik veel. Ik klim en wielren bijvoorbeeld. Volgend jaar ga ik in het bestuur van de klimvereniging. De ziekte was voor mij een les in optimisme. Niet zo zeer de sterfelijkheid, maar wel de zwakte en kracht van het menselijk lichaam."

"Ik heb een heel klein stapje gezet in het vinden van donkere materie, dat zich in het heelal bevindt, maar waarvan we nog niet weten wat het precies is."

Bedenkelijke types

In vijf en zes vwo volgde hij twee dagen vervangend bèta-onderwijs op de Universiteit Utrecht. Maar een wiskundige is hij niet. "Dat zijn de stille en bedenkelijke types. Ik praat veel en graag." Wel twijfelde hij lang tussen de studie biologie of natuurkunde. Op de middelbare school deed hij twee keer mee met de Biologie Olympiade en drong hij twee keer door tot de internationale ronde in Korea en een keer in Taiwan. "Het is geweldig hoe alles in een levend wezen samenhangt met elkaar met als gevolg: leven. Het zou goed kunnen dat ik biologie leuker ben gaan vinden door mijn ziekte. In het ziekenhuis wilde ik ook altijd precies weten hoe en waarom alles op een bepaalde manier werkte."

Het heelal

"Uiteindelijk koos ik voor natuur- en sterrenkunde, omdat het verder gaat dan biologie. Ik heb er geen moment spijt van gehad. Ik ben nu vierdejaars en heb op één na alle vakken van mijn bachelor gehaald. Dat is meer dan verplicht is. Wat me fascineert is bijvoorbeeld dat ik heb uitgerekend waarom zonlicht reflecteert in een spiegel. Dat klinkt heel simpel, maar het is fantastisch om te verklaren hoe en waarom zulke dingen werken. Ik weet nu waarom het beslist niet anders kan. Sterrenkunde werkt volgens dezelfde natuurkundige principes, maar dan in het heelal. Bij sommige opleidingen hebben ze die vakken uit elkaar getrokken, maar dat is niet zo logisch vind ik."

Donkere materie

Wat hij wil worden weet hij nog niet. "Ik wil vooral dit blijven doen. Ik ben nu bezig met de afronding van mijn universitaire bachelor. Ik heb een heel klein stapje gezet in het vinden van donkere materie, dat zich in het heelal bevindt, maar waarvan we nog niet weten wat het precies is." Hij haalt een logboek vol formules uit zijn rugzak. "Kijk, hier staat alles in." Het logboek, de laptop en een mapje artikelen is alles wat hij nu voor zijn studie nodig heeft. Volgend jaar neemt hij een tussenjaar waarin hij vooral veel gaat lesgeven aan studenten. "Zodat ik de stof nog beter begrijp. Maar ik sluit niet uit dat ik later liever in het bedrijfsleven ga werken. In de consultancy; daar is veel vraag naar natuurkundigen. Problemen oplossen en tot de kern van iets komen. Wij doen hier niet anders."

Vooroordelen over zijn studie zijn er genoeg. "Dat we allemaal nerds met brilletjes zijn, saai en sociaal incapabel. Dat is natuurlijk niet zo, maar vaak ga ik inderdaad niet uit. Ik doe veel naast mijn studie, maar ik vind het ook heel leuk om met mijn studie bezig te zijn. Als mensen daarnaar vragen, willen ze altijd een alledaagse toepassing horen, maar mijn onderzoek is extreem fundamenteel. De eventuele praktische toepassingen worden pas veel later duidelijk."

Science fiction

Tot slot lopen we nog even langs een oude deeltjesdetector. In een zwarte bak wordt alcoholdamp afgekoeld. Als daar een kosmisch stralingsdeeltje uit het heelal doorheen vliegt, wordt een spoor zichtbaar in de damp. Als kleine flitsjes schieten ze door de bak. "Mooi hè?!", zegt Stephen. Hij is ook dol op sciencefiction, maar dan moet het wél een beetje kloppen.

“Bij autonome beeldende kunst ligt de nadruk op zelfstandigheid.”

Studie en beroep in beeld: autonome beeldende kunst

Van ’s ochtends tot ‘s avonds in het atelier

Keke van de Ven (21) is derdejaars student autonome beeldende kunst aan de Academie voor kunst en vormgeving Den Bosch/St. Joost. Regelmatig moet zij uitleggen dat ze geen blowende hippie is, maar een hardwerkende student met theorievakken en tentamens. "Je moet kunnen studeren en werken zonder aansporing van docenten of opdrachtgevers."

Ze had opgeruimd, maar aan de vaat was ze niet meer toegekomen. Als in een echt studentenhuis staat de afwas hoog opgestapeld op het aanrecht. Keke van de Ven, derdejaars student autonome beeldende kunst, woont alleen met haar vriend in dit huis. Ze hebben geluk gehad met deze antikraakwoning in Eindhoven.

Al vroeg wist ze dat ze iets met kunst wilde doen. Haar moeder is docent beeldende vorming op een basisschool, dus zat de kleine Keke vroeger hele middagen te knutselen en verven met haar broer en zusje. Ook op haar middelbare school kreeg ze kunstvakken en kunstgeschiedenis. Haar moeder had er alle vertrouwen in dat zij de kunstacademie aankon. "Ze vond het zelfs echt iets voor mij. Bij autonome kunst ligt de nadruk op zelfstandigheid. Je moet kunnen studeren en werken zonder aansporing van docenten of opdrachtgevers. Het moet echt uit jezelf komen. Dat is bij mij zo."

De makkelijke weg

Op de middelbare school had ze een uitgesproken bètaprofiel. Ze deed examen in de profielen Natuur en Techniek en Natuur en Gezondheid. Dat kon doordat ze extra vakken uit het profiel NG volgde. Eerst op het vwo, maar uiteindelijk haalde ze haar diploma op de havo. "Ik kon kiezen tussen natuurkunde of de kunstacademie. Omdat ik al wist dat ik het laatste wilde, heb ik voor de makkelijke weg van 5 havo gekozen. Tijdens een open dag ben ik op een universiteit geweest; ik zag mezelf echt niet zitten in die collegebanken. Maar ik sluit niet uit dat ik de vakken uit mijn profiel nog eens kan gebruiken in mijn kunstwerken."

Terwijl Keke praat, loopt haar vriend de woonkamer binnen met het huiskonijn. Die moet nodig geknuffeld worden, dus trekt hij zich liggend terug op de bank met het konijn op schoot.

Toelatingsexamen

Het toelatingsexamen voor autonome beeldende kunst bestond uit een portfolio, een thuisopdracht en twee opdrachten die je ter plekke moest uitvoeren. "Dat was wel gek, zat ik daar met een hele groep jongeren die ik niet kende en iedereen ging aan een apart tafeltje aan het werk. Het was heel spannend, maar ook leuk om te doen."

Begeleiding

"In Den Bosch worden relatief veel studenten aangenomen, maar vallen er ook redelijk veel af gedurende de studie," zegt Keke. "Ze haken dan vooral af, omdat de sturing en begeleiding door docenten vrij gering is. Het meeste moet je uit jezelf halen." Ook Keke vond dat afgelopen jaar soms best lastig, omdat de groepen de afgelopen jaren heel groot waren. "Docenten hadden daardoor minder tijd per student."

"Mensen denken dat het heel zweverig is wat wij doen, maar wij hebben ook theorievakken, tentamens en technieklessen."

Onzekerheid

Ze vindt het heel prettig dat iedereen goed met elkaar omgaat. "Je hoort wel eens dat er veel competitie en jaloezie is tussen studenten van kunstacademies. Bij ons kun je ook je onzekerheid laten zien. Iedereen heeft dat namelijk wel eens."

Als student autonome beeldende kunst loopt Keke vaak tegen vooroordelen aan. "Mensen denken dat het heel zweverig is wat wij doen. Dat we blowende hippies zijn of met geurkaarsen en wierook in trance zitten te werken. Maar wij hebben ook theorievakken, tentamens en technieklessen in de vorm van werkplaatsen waar je bijvoorbeeld metaal kan bewerken, etsen, keramieken, zeefdrukken en kleien. Bij die werkplaatsen kun je zelf kiezen wat je wil leren. Je wordt daarbij wel geholpen door docenten."

"Doordat je alles een keer probeert, merk je of het je ligt. Mijn focus ligt op schilderen en sinds kort op textielbewerking. Maar ik heb ook altijd een digitaal en een analoog fototoestel in mijn tas voor als ik een mooi plekje zie onderweg."

Atelier

"De academie is tot acht uur ’s avonds open. We hebben daar allemaal een eigen atelier. Ik ken veel studenten die daar tot sluitingstijd zitten vanaf half negen ’s ochtends. Ik ga meestal rond zes uur naar huis, maar thuis doe ik dan niet veel meer want ik werk het liefst in mijn atelier."

"Als wij opdrachten af hebben, krijgen we feedback van docenten. Soms is dat negatief, soms positief. Ook bij mij. Ik vind het analytische deel moeilijk; om helder onder woorden te brengen hoe ik de opdracht ga uitwerken. Terwijl het wel belangrijk is om goed over je werk te kunnen praten omdat je dat later nodig hebt als je je werk wilt verkopen."

Bruisende plek

"Wij worden opgeleid tot zelfstandig kunstenaar, maar slechts drie procent slaagt erin om later in een museum te komen hangen. De meesten vinden een baan in de kunstsector, in een galerie of als curator. Maar ook in bedrijven kun je met je creativiteit terecht als vormgever of illustrator. Als ik rijk had willen worden, had ik een ander vak gekozen. Mijn droom is om later mijn eigen atelier te hebben en van daaruit mijn werk te verkopen. Het moet een bruisende plek zijn, waar mensen graag komen, een plek vol inspiratie. Ik wil niet in mijn eentje in een hok naar binnen gekeerd zitten wezen.”

Advertorial
"Je moet sociaal zijn, maar ook een nuchter stel goede hersens hebben"

Studie en beroep in beeld: wijkverpleegkundige

"Met kleine dingen kun je veel voor iemand betekenen"

Wekelijkse ondersteuning bij het wassen en oude mensen hun steunkousen aantrekken. Dat is vaak het beeld dat mensen hebben bij het beroep wijkverpleegkundige. "Onterecht," vindt Jolanda Roelofsen, die het vak al meer dan twaalf jaar uitoefent: "Dit beroep is veelzijdig en dynamisch, en niet zomaar voor iedereen weggelegd. Ja, soms is het zwaar. Maar het is ook enorm lonend. Een geweldig beroep!"

"Natuurlijk trek ik af en toe iemand haar steunkousen aan," vertelt Jolanda verder. "Maar ik ben er ook bij wanneer een jonge kankerpatiënt ervoor kiest de laatste dagen van zijn leven thuis door te brengen, en ik help ook mensen de weg te vinden naar zorginstellingen waar ze het bestaan niet van kennen. Om maar een paar voorbeelden te noemen!"

Ziekenhuis of wijk?

Jolanda ging na de middelbare school eerst een jaar naar Nieuw-Zeeland. De moeder in haar gastgezin was 'district nurse'. Jolanda mocht soms met haar mee en kreeg daar voor het eerst met het vak te maken. "Dat sprak me meteen aan. Zorg en onderwijs waren sowieso de sectoren die het beste bij me pasten. Ik ging uiteindelijk hbo-verpleegkunde studeren. Veel studiegenoten wilden per se in het ziekenhuis werken, mij trok de wijk juist meer, omwille van het huiselijke en persoonlijke. Tijdens een stage bij een wijkverpleegkundige voelde ik weer: 'Dit is het!' Na het afstuderen waren er even geen vacatures. Ik ben dus eerst in het ziekenhuis gaan werken, wat goed was voor mijn technische skills. Maar toen er een baan vrijkwam, ben ik meteen de wijk in gedoken!"

Zo lang mogelijk zelfstandig

Jolanda gaat vaak op de fiets naar cliënten in haar wijk in het centrum van Enkhuizen. "Je bent als wijkverpleegkundige de spil van de wijk, en ieder huis is anders. Je hebt ook contact met huisartsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, psychologen, familieleden en vrijwilligers. Je wilt dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven en de regie houden over hun eigen leven. Waar mensen vroeger vrij snel recht hadden op verpleging of een plekje in een verzorgingstehuis, kijken we nu eerst of we iets kunnen oplossen met hulp van familie, met aanpassingen aan de woning zoals  een trapliftje, of door het leveren van extra diensten zoals een maaltijdservice of fysiotherapie. Vooral bij oudere mensen moet dat soms stap voor stap. Maar we komen er wel."

"Je geeft mensen zorg zonder te veroordelen."

Mensenwerk

"Het mooie aan mijn vak blijft het contact met de mensen, ieder met hun eigen karakter en levensomstandigheden. Mijn taak is zorg te geven en te coördineren zonder te veroordelen. Doordat je bij mensen thuis komt, reageren ze vaak heel persoonlijk op je. Met kleine dingen kun je veel voor mensen betekenen, en dat waarderen ze enorm. Laatst heb ik een dame behandeld met een open wond die maar niet dicht wilde gaan. Ze was zelf aan de slag gegaan met natuurgeneesmiddelen en gaf toen aan geen behoefte meer te hebben aan verpleging. Uiteindelijk riepen ze me via de huisarts toch weer terug: 'We wilden speciaal jou, want met jou hebben we de beste klik.' Dat doet me goed."

Regelneef

"Zeker met alle veranderingen in de Nederlandse zorg is de wijkverpleegkundige steeds vaker een manusje van alles, een echte regelneef. Je moet sociaal zijn maar ook een nuchter stel goede hersens hebben, alles weten van regelgeving en mogelijkheden in het Nederlandse zorgstelsel en daarnaast ouderwets van aanpakken weten. Logisch dat je, als je net van de hbo-v komt, minstens een half jaar nodig hebt om je het werk eigen te maken. Maar het is het waard. Als je mensen helemaal in hun waarde kunt laten en ze goed kunt helpen, is dit het dankbaarste werk dat er is."

Open dagen

Marnix Academie
Meeloopdag Pabo
17 dec 2018
Rijksuniversiteit Groningen
American Studies Student for a Day event
17 dec 2018
Rijksuniversiteit Groningen
Een dag student Psychologie
17 dec 2018
Rijksuniversiteit Groningen
Een dag student Rechten
17 dec 2018
Marnix Academie
Meeloopdag Pabo
18 dec 2018
Marnix Academie
Meeloopdag deeltijd Pabo avondopleiding
18 dec 2018
Hogeschool Utrecht
Meeloopdag Electrical Engineering
18 dec 2018
Marnix Academie
Meeloopdag Pabo
19 dec 2018
Hogeschool Utrecht
Meeloopdag Electrical Engineering
19 dec 2018
Hogeschool Inholland
Proefstuderen Tourism Management
20 dec 2018
Marnix Academie
Meeloopdag deeltijd Pabo (dagopleiding)
21 dec 2018
Nyenrode Business Universiteit
BScBA Experience Weekend
4 jan 2019
Marnix Academie
Meeloopdag Pabo
7 jan 2019
EuroCollege Hogeschool
Open avond EuroCollege Utrecht
8 jan 2019
Marnix Academie
Meeloopdag Pabo
8 jan 2019

Colofon

Uitgave

Qompas Magazine jaargang 3 schooljaar ’15-‘16

QM! is een jaarlijkse uitgave van Qompas StudieKeuze, dé online lesmethode voor studiekeuze en loopbaan oriëntatie.
De eerstvolgende uitgave verschijnt in september 2016.

Fotografie

Rob Bosboom, Laura Hospes (Laura Hospes Photography), Niki Medendorp, LKvV, illi Engineering, ARAG, Avans Hogeschool, Keke van der Ven.

Tekst

Mayke Calis, Mélanie van den Haak (Texcellent) en Elif Isitman.

Eindredactie

Mirjam Bergervoet, Boris Eustatia.

Technische ondersteuning

Bas Haasnoot, Osage, Maurice van de Ree, Rob Bosboom

Advertenties/advertorials

Met dank aan

Alexander Stromberg, Ardin Mourik (kenniscentrum en brancheorganisatie studentenhuisvesting Kences), ARAG, Avans Hogeschool, Cindy Beemsterboer, Daphne Janssen, Dick Tissink, Eline van Bochove, Els Klop, Gijs Dreijer, Hogeschool van Amsterdam, Isa Roeterdink, Isabelle Blom, Jan Willem Bruggeman, Jasmine North, Jolanda Roelofsen, Keke van der Ven, Laurean Serné, Leanne Dekker, Lex Hesterman, Linda Kruythoff, Lucas Martens, Luke Langeveld, Marlou Tibbe, Mike Oudshoorn, Nibud, Niki Medendorp, Rosanne Som de Cerff, Ruben Meenink, Ruurd Bell, Sam Grylak, Sijmen Mulder, Stephen Skocpol, Tessie Schuurs, Thijs Huizing, Travel Active, UMC Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Victor de Lange, Zala Pamir.

Neem contact met ons op

Contactpersoon: Mirjam Bergervoet
Delftse Jaagpad 1e
2324 AA Leiden

T +31 (0) 71 - 581 55 81
info@qompas.nl

www.qompas.nl

Vorige edities

magazine cover

QM januari 2017

magazine cover

QM september 2016

magazine cover

Qompas Magazine Schooljaar 2015 - 2016

magazine cover

QM juni 2017

U gebruikt een verouderde browser, daardoor is QM! helaas niet leesbaar.

Tip: Installeer een webbrowser die up to date is, zoals bijvoorbeeld de nieuwste Microsoft Internet Explorer, Mozilla Firefox of Google Chrome.